Za svladavanje visinskih razlika izvode se kosi ili vertikalni konstruktivni elementi koje dijelimo u četiri glavne skupine:
- ravne kosine malih nagiba – rampe ( max nagib 150 )
- stepenaste ili nazupčane kosine – stube i stubišta
- ljestvaste strme kosine – ljestvaste ili brodarske stube i ljestve
- uređaji za vertikalno kretanje – vertikalne stube, penjalice, dizala
Podjelu stubišta možemo izvršiti na različite načine:
- prema položaju – vanjska i unutarnja
- prema namjenu zgradi – glavna i sporedna
- prema materijalu od kojeg su napravljena – armiranobetonska, drvena, čelična
- prema obliku – ravna, zavojita, mješovita
- prema broju krakova – jednokraka, dvokraka, trokraka, višekraka, kombinirana
- prema načinu izvođenja – monolitna, polumontažna, montažna
- prema načinu oslanjanja pojedinih stuba – sa stubama oslonjenim po čitavoj površini, sa stubama oslonjenim samo na krajevima na grede ili zidove, konzolne stube koje su oslonjene na gredu
Omjer visine stube i širine gazišta mora odgovarati prosječnoj dužini ljudskog koraka koji iznosi 63 cm. U zgradama se primjenjuje visina stuba od 14 do 19 cm ( ispod 14 su vanjske stube ili rampe, a iznad 19 samo kod sporednih stubišta ).
Širina gazišta računa se po slijedećoj formuli :
Minimalni broj stuba u jednom kraku je 3 a maksimalni 12 – 15.
Svako stubište koje ima više od tri stepenice treba imati i stubišnu ogradu.
Ako je stubišna ograda izrađena od vertikalnih prečki njihov međusobni razmak ne smije biti veći od 12 cm kako djeca ne bi mogla progurati glavu i nakon toga pasti. Rukohvat treba biti odmaknut od zida najmanje 6 cm.
Minimalna visina ograde je 100 cm a za zgrade veće visine od 15 m iznosi 105 cm.
Širina stuba od jednog kraja ruba do drugog trebala bi iznositi najmanje 80 cm, a već širina od 90 cm ili čak 100 cm zasigurno je još bolje rješenje jer na taj način ne samo da ćemo se po njima sigurnije kretati nego ćemo po njima lakše transportirati veće predmete ili dijelove namještaja. Kad je riječ o visini odnosno međusobnoj razlici stuba prema visini i/ili dubini onda ta vrijednost iznosi 17/29 cm. Tako kod prosječne visine kata od oko 260 do 285 cm stubište bi trebalo sadržavati ukupno 16 - 18 stuba.
Visina prolaza iznad stubišnih krakova u pojedinim etažama odgovara približno visini prostorija ( od poda do plafona ) istih etaža. U podrumskoj i tavanskoj etaži treba paziti da čista visina od gornjeg brida pojedine stube do najbliže površine ili brida neke konstrukcije bude najmanje 190 cm
Podesti kojima je gornja površina približno u onoj visini u kojoj su i površine podova u prostorijama iste etaže, nazivaju se glavni podesti. Međupodesti se nalaze između prekida krakova dvokrakih i višekrakih stubišta.
Prema vrsti i veličini pojedine višekatne zgrade primjenjuju se različiti konstruktivni sistemi stubišta a razlikuju se po tome kako se teret stuba i sva ostala opterećenja prenose stubišnim krakovima na stubišne podeste a sa njih na stubišne zidove ili stupove koji ih dalje prenose na temeljno tlo.
Četiri su glavna konstruktivna sistema stubišnih krakova :
- upete stube ( dvostrano ili s jednim krajem upetim a drugim na podzidu, čeličnoj traverzi , armirano betonskoj gredi
- stube s krajevima na kosim podvlakama
- jednokrako i dvokrako konzolne stube
- nearmirane stube na kosim ili nazubljenim ( koljenastim ) AB pločama sa ili bez podvlaka